Wijnand van Lieshout

Wijnand van Lieshout
Directeur van de Stichting Digitale Overheid

Wijnand van Lieshout is directeur van de Stichting Digitale Overheid. De stichting is een onafhankelijke niet-gouvernementele organisatie die een hoogwaardige en innovatieve bijdrage wil leveren aan een eigentijdse en digitale overheid.

Dit doet ze mede door het jaarlijks organiseren van de Dag van de Digitale Overheid en de oprichting van de Academie Digitale Overheid als een blended leeromgeving voor Future Work Skills.

Wat heb je nodig om als (overheids-)medewerker nu en in de toekomst succesvol en vooral gelukkig te zijn? Als we het over nieuwe vaardigheden hebben welke bedoelen we dan? Het zijn vaardigheden die je vooral nodig hebt in een sterk geautomatiseerde en gedigitaliseerde overheid.

Als we het concreet maken zijn deze vaardigheden in vier domeinen te verdelen: de interpersoonlijke vaardigheden, de intra-persoonlijke vaardigheden, de digitale vaardigheden en de denkvaardigheden. Deze vaardigheden worden ook wel gezien als de Future Work Skills (FWS)

Basis nodig

Om deze vaardigheden tot wasdom te laten komen heb je een basis nodig. Noem het een fundament. Er dient als het ware een bewerkte bodem te zijn waarop de vaardigheden kunnen groeien.

Dit kan op alle organisatie-kwaliteitsniveaus. Je dient als medewerker het stuur van je eigen ontwikkelingsrichting stevig vast te pakken. Daarbij zijn de vaardigheden zeker ook niet allemaal nieuw en onbekend.

Maar de wereld of context waarin ze moeten worden gebruikt is zeker nieuw of op zijn minst heel sterk aan het veranderen. Denk bijvoorbeeld aan de veranderingen binnen de huidige technologie.

Samenwerken is meervoudig kijken

Eén van de vaardigheden die voor iedereen tot verbeelding spreekt is samenwerken. Een mooie uitspraak over samenwerken is dat het een meervoudig scheppingsproces is, niet van functionarissen maar van mensen.

Het gaat om open staan voor een meervoudige kijk op een probleem of een kans.

In deze uitspraak zit meteen de kern van de kwaliteit van samenwerken. Het gaat om elkaar als mens echt te ontmoeten, open te staan voor een meervoudige kijk op een probleem of kans, vooral om te luisteren.

Het zijn herkenbare individuen die samen bezig zijn met een thema dat leeft. Zodra in een samenwerking instituties of intern in een organisatie bijvoorbeeld afdelingen als zodanig rond de tafel gaan zitten staat de samenwerking al op een grote afstand.

De andere dimensie van meervoudig kijken is dat vanuit overheidsperspectief altijd gekeken wordt naar de zogenaamde vier B’s: Burgers, als gebruikers; Bestuur als richting gevend; (Bureaucraten) ambtenaren: dienders van het collectief belang en Bedrijven als (mede)vormgevers van de maatschappij.

Door de technologische mogelijkheden en het breed scala aan (virtuele) communicatiemiddelen maakt dit meervoudig kijken makkelijker en aantrekkelijker. De dialoog kan tot wasdom komen. Wat te denken over de beschikbare (big)data die feitelijke analyses mogelijk maakt. Het samenwerken wordt hierdoor echt meervoudig dimensionaal.

Met de juiste Future Work Skills kan samenwerken in een in- of extern netwerk worden gefaciliteerd en komt zelfsturing aan de oppervlakte. Multidisciplinaire teams die in een (overheids-)organisatie levende thema’s oppakken gebruikmakend van alle beschikbare digitale middelen zoals bijvoorbeeld co-creatie en coproductie.