“Nog steeds werken overheden en ministeries ieder teveel vanuit hun eigen domein en treden ze niet als één overheid naar buiten,” vertelt Bas Eenhoorn. “In de nieuwe informatiesamenleving is de burger gewend om op één manier contact te hebben met een organisatie en op een zo eenvoudig mogelijke manier.

Om een goede digitale infrastructuur tot stand te brengen binnen de overheid, moet er bij bestuurders een omslag in denken worden bewerkstelligd. Zij moeten veel meer vanuit de burger oftewel de klant gaan redeneren, net zoals in het bedrijfsleven al het geval is.” Waarom is dit voor de overheid zo lastig? “Dat heb ik mij eerlijk gezegd ook zo vaak afgevraagd.

Waarom vinden wij het normaal om met Facebook, Google en Bol.com te werken en op het moment dat je ambtenaar of politicus wordt, vergeet je ineens hoe je functioneert binnen die informatiemaatschappij. Wellicht dat de digitalisering zo’n revolutionaire ontwikkeling is waarbij zoveel vaste waarden binnen de overheid worden omgegooid dat het even tijd nodig heeft om de verandering te verinnerlijken in het openbaar bestuur. ”

Maatschappelijke opgaven

 De informatiesamenleving heeft alles te maken met de juiste verbindingen en het delen van informatie. Dat moet de overheid veel beter gaan doen. “Juist het verbinden van data biedt de mogelijkheid om maatschappelijke opgaven aan te pakken. Zo kun je door data te verbinden aan ‘predictive policing’ doen en politie op tijd en op de goede plek inzetten om criminaliteit te bestrijden.

De informatiesamenleving heeft alles te maken met de juiste verbindingen en het delen van informatie

Dat geldt ook voor alle andere terreinen binnen de samenleving. De overheid moet zich wel blijven verdiepen in alle nieuwe technologieën. Alleen dan kunnen wij onze dienstverlening op peil houden en verbeteren.” Hoewel de digitalisering op veel vlakken een positieve ontwikkeling is, heeft het ook een bedreigende kant waar aandacht voor moet zijn, waarschuwt Eenhoorn. “Cyberattacks, terrorisme en seksuele uitbuiting van kinderen zijn hele grote onderwerpen waar antwoorden op moeten worden geformuleerd in zowel nationaal als internationaal verband.”

ID is key

Volgens Eenhoorn is de algemene verordening gegevens bescherming (AVG) geen belemmering om verder te digitaliseren. “Privacy is een emotioneel begrip geworden maar zorgvuldig omgaan met persoonlijke data is van publieke waarde. Als je het op die manier bekijkt, ben je er veel zakelijker mee bezig en kun je er op een betere manier mee omgaan.

Privacy is een emotioneel begrip geworden

De overheid moet daarom staan voor een betrouwbare identiteit. Oftewel ID is key, ook digitaal! Er moet alles aan gedaan worden om dit te realiseren. Het patiëntendossier is daar een mooi voorbeeld van. Voor de burger moet er duidelijk zijn wat er in het dossier staat, wie er toegang toe hebben en er moeten sancties zijn als iemand illegaal in jouw gegevens kijkt. “

Positief

Digitalisering is op verschillende onderwerpen benoemd als thema in het regeerakkoord. Een stap in de juiste richting vindt Eenhoorn. “Ik heb altijd gezegd dat je een bewindspersoon nodig hebt om de digitalisering en alles wat daarbij komt kijken goed aan te pakken. Het is een ingewikkelde uitdaging en er ligt nu een belangrijke taak voor de staatssecretaris Raymond Knops om hiermee aan de slag te gaan.

Bij de overdracht van mijn portefeuille heb ik hem twee dingen meegeven waar hij echt werk van moet maken. Enerzijds moet er geld komen om alle zaken door te ontwikkelen die tot nu toe bereikt zijn, want anders raken we hopeloos achter. Je ziet nu al terug in alle internationale statistieken dat Nederland stagneert in de digitalisering van de overheid.

Anderzijds moet er een wet komen waarin de betrokken bewindspersoon de macht heeft om dingen, zoals bijvoorbeeld veiligheidsstandaarden voor websites en overheden, op kan leggen en dus zaken binnen de overheid kan afdwingen. Dat is redelijk on-Nederlands, maar soms is dat onvermijdelijk om vooruit te komen. Hoewel de inertie van de overheid niet in één dag opgelost zal worden, ben ik positief dat we een heel eind zullen komen!”