Het valt niet te ontkennen dat fabrieken, processen en verschillende stromen waar we in het dagelijkse leven mee te maken hebben steeds meer worden geoptimaliseerd. Overal zijn er sensoren, robots nemen mensen werk uit handen terwijl dezelfde mensen de productie via camera’s in de gaten weten te houden. Maar het gebrek van betrokkenheid van de ‘gewone’ burger zorgt ervoor dat er nog enorme slagen vallen te halen, zo stelt van Kranenburg.  

“We kunnen spreken van predictive maintenance; men zal in bestaande modellen nieuwe wegen moeten zoeken omdat ze op een gegeven moment zijn uitgeoptimaliseerd”, vertelt hij. En juist daar ligt het probleem. “We hebben nog steeds veel te maken met ineffectieve systemen die ooit door ambtenaren zijn neergezet. Nieuwe innovaties worden enkel uitgedacht door ingenieurs en computerwetenschappers, maar de burger zelf heeft er weinig mee te maken. Je ziet dat er nu al grote barrières ontstaan omdat burgers over het algemeen een gebrek aan vertrouwen hebben in die nieuwe technologieën. Dit wantrouwen ontstaat weer mede door een gebrek aan kennis, en daardoor is er van betrokkenheid geen sprake.”

Internet of Neighboorhoods

Samen met het door het Europees gesubsidieerde FP7-onderzoeksproject Sociotal, wil van Kranenburg ervoor zorgen dat dát gaat veranderen. “We organiseren lokale-meetups en organiseren co-creatie workshops. We proberen mensen bij elkaar te krijgen.” Hij gaat verder: “Uiteindelijk zouden we naar een Internet of Neighbourhoods moeten. Een platform waar mensen zelf van auto’s tot boren tot diensten met elkaar kunnen uitwisselen. Eric Hendriks van Mijnbuurtje.nl is hier een mooi voorbeeld van. De economische modellen zoals die nu bestaan zijn onhoudbaar geworden. Bovendien zit er een groot stuk angst bij de overheid en traditionele grote bedrijven. Twee jongens kunnen dankzij open source hard- en software hetzelfde aanbieden als grote bedrijven dat vroeger deden. En ik ben ervan overtuigd dat er over een paar jaar geen vaste prijzen meer te vinden zijn in de supermarkt. In plaats daarvan zijn er sensoren die je kan scannen en die een actueel bedrag weergeven. Net als nu bij vliegtickets al het geval is.”

De rol van de overheid

De veranderingen die de afgelopen deccennia hebben plaatsgevonden zijn al enorm. “Sinds de eerste browsers ruim twintig jaar geleden in gebruik werden genomen, zijn we naar een samenleving gegaan waar alles software heeft, alles traceerbaar is. Die verschuiving gaat door en zal niet wachten. Maar het grote probleem nu is niet de technologie, maar zijn de beleidsmakers van nu. De politieke garde kijkt achteruit.”
Een oplossing is helaas niet makkelijk te vinden. “Een verandering in de rol van de overheid zal langzaam gaan, en mensen moeten ook zelf in beweging komen. Doen ze dat niet, dan loop je het risico dat een kleine groep mensen té ver vooruit gaat lopen en dat de kloof tussen hen en de rest té groot wordt om te overbruggen. Erover blijven praten om problemen helder te krijgen lijkt een stap in de goede richting. Solidariteit onder burgers is denk ik uiteindelijk de kern.”