In De Noord zorgde een burgerinitiatief voor woningbouw om het voortbestaan van de dorpskern te waarborgen en de gezamenlijke horeca in het centrum van Heerhugowaard maakte zich sterk voor ruimere openingstijden. In beide gevallen stond de gemeente open voor deze initiatieven en ontstond er een samenwerking tussen burgers en politiek.


Roderigh Groenland

Burgerinitiatief De Noord

Het hoort bij gemeente Heerhugowaard, maar De Noord is een aparte dorpskern die langzaam aan het vergrijzen is. De dorpsbewoners wilden dat echter niet afwachten en kwamen – met succes – in actie. Roderigh Groenland vertelt over hun burgerinitiatief om nieuwbouw in De Noord mogelijk te maken. “De basisschool krijgt steeds minder leerlingen en ook het ledenaantal van verenigingen en clubs loopt terug. Voor ons een reden om daar eens over te filosoferen binnen onze club Humulus lupulus die bestaat uit dertien mensen. Nadenkend over mogelijke oplossingen, kwamen we op nieuwbouw. Maar omdat Heerhugowaard geen woningbouwplannen voor De Noord had, besloten we zelf in actie te komen en startten een burgerinitiatief. We zochten contact met de Dorpsraad, enerzijds voor een breder draagvlak en anderzijds om kennis te delen.”

Vergrijzing

De club schreef een brief die zij op het gemeentehuis mochten toelichten. Op dat moment konden zij ook een presentatie geven van de plannen. “De raad stond er positief tegenover en van het college van burgemeester en wethouders kregen we het verzoek dit plan verder uit te werken en te onderbouwen.” De Gemeente Heerhugowaard, Humulus lupulus en de Dorpsraad vormden samen ’Kompas op de Noord 2.0’ en begonnen aan hun onderzoek en verdere onderbouwing van het plan. “Landelijk is er ook een trend dat steeds meer mensen naar de stad trekken en dorpen vergrijzen door ontgroening, die onderbouwing was dus niet zo ingewikkeld. Het voortbestaan van de basisschool door voldoende aanwas van nieuwe leerlingen is voor het hele dorp belangrijk, de school zorgt voor betrokkenheid en saamhorigheid. Hoewel de gemeente Heerhugowaard als zodanig voldoende scholen heeft, zou het verdwijnen van onze school een drama zijn voor de hele gemeenschap.”

Grote achterban

Kompas de Noord 2.0 ging terug naar de gemeenteraad met een goed onderbouwd plan. En dat had succes. “De gemeente ziet De Noord nu als apart woongebied en dat is politiek gezien belangrijk. Het opgestelde adviesrapport werd goedgekeurd door burgemeester en wethouders, en de gemeenteraad. “De gemeente vroeg ons om bouwlocaties te zoeken zodat de eerste woonbehoefte gerealiseerd kan worden. Dat bleek vrij eenvoudig omdat er vanuit de bewoners zelf een aantal initiatieven werden voorgedragen. Binnenkort komen er dus twee projectontwikkelaars pitchen en Kompas de Noord 2.0 kiest dan het beste plan, samen met onze achterban.” Die achterban bestaat feitelijk uit alle inwoners, want iedereen was enthousiast over dit initiatief. “Voor de komende jaren zijn 54 woningen voldoende. Maar willen we later niet opnieuw met hetzelfde probleem geconfronteerd worden, dan zal er over vijf of tien jaar wellicht opnieuw gebouwd moeten worden.”

Groenland is enthousiast over het burgerinitiatief. “Het is veel werk, maar het is toch prachtig hoe burgers en de politiek kunnen samenwerken om tot mooie oplossingen te komen.” Voor mensen die ook overwegen een burgerinitiatief te starten, heeft hij de volgende tips:

  1. Burgerinitiatief is een ‘zwaar’ wapen, gebruik het alleen voor iets groots
  2. Onderschat de hoeveelheid werk niet, zowel voor jezelf als voor de ambtenaren
  3. Kies een doel dat een breed draagvlak heeft, dat vergroot de kans op slagen
  4. Blijf als initiatiefnemer zelf de kar trekken


Frank Steinvoort
Voorzitter van de Koninklijke Horeca Nederland

Horecatijden

Frank Steinvoort is voorzitter van de Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Heerhugowaard, en heeft zelf een horeca-onderneming. Hij vertelt hoe het initiatief verliep en wat het resultaat is. “Wij wilden een verruiming van de openingstijden voor zowel de terrassen als de horecabedrijven zelf. De gemeente wilde meewerken, maar gaf ons de verantwoording om ook omwonenden in een brede straal van de horeca daarbij te betrekken. Er kwam een inspraakavond waarop iedereen zijn bezwaren kon uiten, en in april 2015 ging er een pilot van start waarbij terrassen tot 01.00 uur open mochten blijven en de zaken zelf tot 04.00 uur. De horeca was verantwoordelijk voor de eventuele overlast in brede zin. Niet tot aan de deur, maar in het hele gebied.” Er werd een klachtenlijn ingesteld waarop mensen konden aangeven waar zij overlast ervaarden. “Het was dan aan ons om dat op te lossen. In het begin kwamen er veel klachten, waarvan de meeste niets te maken hadden met de ruimere openingstijden. Dat ging om oud zeer uit een ver verleden. Gelukkig kwamen er maar weinig echte overlastklachten; een enkele over geluidsoverlast of rondslingerende bierflesjes. Door de langere openingstijden gaat het publiek ook geleidelijker naar huis en is er geen sprake meer van honderden mensen die tegelijk buiten staan. We waren blij met onze eigen verantwoordelijkheid, omdat het ook een prima manier is om als horeca met omwonenden in gesprek te gaan en elkaar beter te leren begrijpen.”

Convenant tekenen

In totaal waren er – naast de klachtenlijn – in de pilot vier evaluatiemomenten tussen omwonenden en de horeca. Omdat de pilot prima verlopen was, besloot de gemeenteraad van Heerhugowaard deze om te zetten in een permanente regeling. De horeca-ondernemers moesten wel een convenant tekenen waarin zij akkoord gaan met hun verantwoordelijkheid voor overlast. “Wie niet tekende, kreeg geen vrijstelling.”

Beter contact met omwonenden

De klachtenlijn is ook nu nog actief. Steinvoort: "Het is een prima manier om een klacht te melden, want niet iedereen durft direct naar de horeca-eigenaar te stappen. De klachten komen terecht bij de plaatselijke afdeling van de Koninklijke Horeca en worden snel doorgespeeld naar ons. Voordeel voor de ‘klager’ is dat er snel actie ondernomen wordt. Een voorbeeld daarvan is een klacht over een horeca-ondernemer die ’s avonds rond 22.00 uur zijn glaswerk met een winkelwagentje naar de glasbak reed. Dat veroorzaakte voor iemand geluidsoverlast. Die klacht kon bijna direct opgelost worden.”

5 tips:

  1. Kom met een goed onderbouwd plan
  2. Zorg voor draagvlak bij omwonenden
  3. Betrek zoveel mogelijk mensen bij het initiatief
  4. Zorg voor voldoende evaluatiemomenten
  5. Neem klachten en opmerkingen serieus