Kees Jan de Vet
Lid Directieraad Vereniging van Nederlandse gemeenten.

“De laatste jaren wordt steeds meer lokaal opgepakt. Niet alleen door gemeenten, maar ook door inwoners en ondernemers. Dat komt doordat er veel positieve energie en talent in de lokale samenleving zit; inwoners en bedrijven willen graag verantwoordelijkheid nemen en organiseren zich steeds vaker zonder de overheid. Denk bijvoorbeeld aan energievoorziening, dat van oudsher een rijksaangelegenheid was, maar nu een verbindende factor is geworden op lokaal niveau. Op verschillende plekken in het land zijn coöperaties ontstaan, die kleinschalige energievoorziening bieden. In korte tijd hebben gemeenten, het bedrijfsleven en burgers zich met elkaar verenigd rond het energievraagstuk. Een situatie die tot stand is gekomen vanuit een streven naar kostenbesparing en verduurzaming. In januari is een landelijke Energietop, waar overheden, het bedrijfsleven en burgers de handen ineen slaan en afspraken maken over energieopwekking. En zo zijn er meer initiatieven. Wat te denken van volkshuisvesting, zorg en leefbaarheid? Het zijn onderwerpen die elkaar onderling beïnvloeden. Daarom is het van belang dat we breed kijken naar deze vraagstukken.

Infrastructuur

Gemeenten kunnen als geen ander vanuit hun eigen identiteit vorm geven aan de stad, de leefbaarheid en het ondernemersklimaat. Zo richt Ede zich in de nabijheid van Wageningen met ‘Food Valley’ op voeding en Eindhoven met ‘Brainport’ op hightech. Het is beleid dat nauw aansluit op de karakters van deze gemeenten. Steden als Maastricht en Zwolle staan niet met de rug naar randgemeenten toe, maar versterken elkaar door slimme samenwerking. Ze ontwikkelen daarmee hun kracht in de regio en zorgen voor een goede infrastructuur. Dat is goed voor zowel de economie, als voor de leefbaarheid. Wat dat laatste betreft zijn ook zeer positieve initiatieven te zien vanuit ondernemers en inwoners. We zien steeds vaker dat zij gezamenlijk de verantwoordelijkheid nemen om de binnenstad aantrekkelijk te maken. Op zo’n moment moet je als gemeente durven een stapje terug te doen. Gemeenten zullen hun structuur daarom aanpassen en flexibeler reageren op initiatieven van inwoners en ondernemers. Dat vraagt ook om vernieuwing in de financiering van gemeenten. Gemeenten willen minder financieel afhankelijk zijn van het Rijk, zodat er beter lokaal gestuurd kan worden op de behoeften van het bedrijfsleven en de inwoners. Met de herziening van het belastingstelsel ontstaat die mogelijkheid. Daarover zijn we het komende jaar met het Kabinet in gesprek.

Big data

De gemeente van de toekomst is in hoge mate gedigitaliseerd. De zogenoemde e-overheid. Door bronnen op elkaar aan te sluiten en gebruik te maken van de big data, die vaak al aanwezig is, zijn processen veel efficiënter en toegankelijker te maken voor burgers. Om die ontwikkeling optimaal te benutten is het nodig om collectief te innoveren. Het is verre van efficiënt om 403 keer, het aantal gemeenten in Nederland, het digitale wiel uit te vinden. Dat krijgen we ook terug vanuit de gemeenten. Daarom ontwikkelt de VNG een centrale projecten-agenda, van waaruit gemeenten zich kunnen door ontwikkelen. De lokale invulling, het maatwerk, dat is het doel.Uiteindelijk gaat het erom wat er lokaal gebeurt.”