Kees Jansen
Stadsfilosoof en Smart City Strateeg

Wat is in jouw ogen een belangrijke innovatie die steden verder de 21ste eeuw in leidt?

Op de korte termijn is er de energietransitie: waarbij bewoners van wijken zelf energie opwekken, opslaan en over de buurt verdelen. Je ziet dat grote energieleveranciers zichzelf dankzij deze ontwikkeling steeds vaker afvragen: ‘hoe kunnen wij hieraan meedoen?’ Een veel grotere invloed heeft de opkomst van 3D printen. Nu al zie je dat kleding, voedsel en zelfs gebouwen en bruggen worden geprint. Dit staat nog maar in de kinderschoenen: de hele kringloop in steden zal hierdoor veranderen. Afval wordt steeds meer een nieuwe grondstof; van het denken in schaarste gaan we naar het denken in overvloed.  

Hoe verhoudt Smart Logistics zich tot de Smart City?

Door nieuwe spelers op de markt, denk aan alle internetwinkels of een speler als Uber, zullen (vracht)vervoerders zich in snel tempo moeten gaan heroriënteren. Bovendien hebben ze te maken met strengere milieuregelgeving vanuit de overheid. Post.nl speelt hier handig op in door grote distributiecentra aan randen van steden te plaatsen, terwijl ze de producten met de fiets of kleinere (elektrische) voertuigen naar de plaats van bestemming brengen. Op langere termijn zal vervoer per drone of zelfrijdende auto zelfs een rol gaan spelen. Dat vraagt om een hele nieuwe logistiek die ook een gedragsverandering zal vragen van de consument. Ik vermoed dat die logistiek in steden in 2030 compleet is veranderd.      

Welke rol is er voor consumenten weggelegd als het gaat om verduurzamen van watergebruik?

Ook hier zie je steeds vaker op kleinere schaal projecten ontstaan, die zorgen voor een grotere bewustwording. Een mooi voorbeeld hiervan is een project uit Breda: Robbie de Rat. Zij wonnen begin juni de verkiezing voor de slimste binnenstad in de categorie slimste project. Kinderen spoelen een aantal sensoren door het toilet en kunnen deze volgen via een website. Zo zien ze waar de sensoren terecht komen. Tegelijkertijd verschaft het project data voor de gemeente over onder andere waterstromen en de kwaliteit van het riool.

Gelukkig zie je een tendens dat steeds meer gemeenten eindelijk wakker geworden zijn als je het hebt over Smart City. Het gaat nu verder dan alleen bevlogen projectleiders; bestuurders raken ook betrokken en er worden ook massaal visies opgesteld.



Kees D'Huy
Directeur Stedelijke Ontwikkeling & Smart Cities TNO

Wat is in jouw ogen een belangrijke innovatie die steden verder de 21ste eeuw in leidt?

Als je praat over Smart City, dan is de verleiding groot om te kijken naar technologie of ICT. Maar de grootste innovatie zit ‘m in het combineren van verschillende data op kruispunten van verschillende domeinen. In essentie is er al een verbonden stad met processen, mensen en verschillende stromen, waar het met de huidige technologie mogelijk moet zijn om bepaalde data boven water te halen. Als we die data aan elkaar zouden koppelen in één geïntegreerde omgeving, dan kun je bepaalde stromen veel gerichter gaan leiden. Dus in plaats van milieuzones waar geen enkele vrachtwagen meer in mag, ga je kijken naar verschillende emissieprofielen van verschillende vrachtauto’s. Die data kun je combineren met de data over de samenstelling van het verkeer op een bepaald tijdstip. Zo kun je real time veel slimmere koppelingen maken.

Hoe verhoudt Smart Logistics zich tot de Smart City?

Als je kijkt naar de circulaire economie, dan is hier ook een rol weggelegd voor Smart Logistics. Immers, er is sprake van aan én afvoerstromen van producten in een stad. Waarom zou je er niet voor kunnen zorgen dat (vracht)vervoer dat de stad volgeladen binnenstroomt, diezelfde stad ook weer volgeladen verlaat? Denk bijvoorbeeld aan waardevol afval als oud papier. Ik verwacht dat er in de nabije toekomst dan ook niet alleen informatieuitwisseling zal plaatsvinden binnen de logistiek, maar ook met planologen en economen. Zeker nu er ook meer verschillende stromen ontstaan. Het zal een uiteindelijk een gezamenlijke onderneming moeten zijn.

Welke rol is er voor consumenten weggelegd als het gaat om verduurzamen van watergebruik?

Het ‘probleem’ met het water in Nederland is eigenlijk dat het een ontzettend goede kwaliteit heeft en voor een lage prijs beschikbaar is. Deze prijs is de afgelopen jaren ook stabiel gebleven waardoor de consument de prikkel minder voelt om er zuiniger mee om te gaan. Waar zeker wat op te winnen valt is op het relatief schone water dat hier uit de lucht valt. Je ziet nu al interessante  initiatieven ontstaan waarbij hemelwater wordt opgevangen en zo wordt hergebruikt. Maar de situatie blijft dat dit soort projecten, die geld kosten om op te zetten, moeten wedijveren met de lage prijs van het water wat uit de kraan stroomt. In tegenstelling tot bijvoorbeeld het installeren van zonnepanelen, bespaar je met zo’n waterconstructie in verhouding minder. In andere landen ligt dit uiteraard anders omdat de waterprijs daar veel hoger ligt dan Nederland. Hier ligt voor ons land dus nog een grote uitdaging.



Ger Baron
CTO Gemeente Amsterdam

Wat is in jouw ogen een belangrijke innovatie die steden verder de 21ste eeuw in leidt?

Tegenwoordig is alles met elkaar geconnect waardoor alles ook anders georganiseerd moet worden. In vergelijking tot decennia geleden zijn onze organisatiestructuren gedecentraliseerd. Bovendien is de wijze waarop mensen met elkaar communiceren sterk online gedreven. Peer-to-peer wordt steeds belangrijker; mensen regelen steeds vaker zaken onderling, kijk maar naar bedrijven als Uber en AirBnB. Dit vormt dan ook de uitdaging voor bestaande economische modellen die zich nog steeds richten op centralistische modellen van traditioneel gestructureerde bedrijven als banken of energiemaatschappijen. Zij bevinden zich nu in een situatie waarbij geldt: Innovate or die.

Hoe verhoudt Smart Logistics zich tot de Smart City?

Op dit moment wordt er al volop geëxperimenteerd met nieuwe mogelijkheden van bezorgen. Niet alleen wordt de logistieke keten in de toekomst een stuk efficienter. Waar we heen gaan is dat bedrijven al kunnen anticiperen op een bestelling die nog niet eens is gedaan. Dus voordat jij weet dat jij wc-papier nodig hebt, wordt er al bij je aangebeld en wordt het bij je thuisbezorgd. Wat hierbij wel van groot belang is, is dat bedrijven transparant maken wat ze van je (willen) weten; dat duidelijk wordt dat gegevens niet worden doorverkocht aan derde partijen en dat gegevens veilig worden bewaard. Op deze manier kan de klant weloverwogen beslissen: ik kies er zelf voor om wel of geen gebruik te maken van deze dienst.

Welke rol is er voor consumenten weggelegd als het gaat om verduurzamen van watergebruik?

Ook hier geldt weer het beeld van decentralisatie. Je ziet al een trend dat er op verschillende niveaus veel meer wordt gedaan op lokaal niveau. Denk aan oplaadpalen voor elektrische auto’s of zonnepanelen op het dak. Wat water betreft kan de consument lokaal veel doen aan bijvoorbeeld overstromingen of harde regenval, bijvoorbeeld door het aanleggen van groene daken of meer groen in de tuin. Maar wat mij betreft geldt hier wel: alleen doen als je toch al aan het investeren bent. Dus ben je aan het klussen? Maak je tuin dan meteen groener. Laat het deel uitmaken van andere investeringen die je doet.