Pierre Bartholomeus
Directeur Gas Consulting van DNV GL Oil & Gas

“Het klinkt misschien gek, maar gas is ideaal om vraag en aanbod van hernieuwbare energie op elkaar af te stemmen”, legt Bartholomeus uit. “Het is niet altijd zonnig en het waait niet altijd, waardoor het aanbod sterk wisselt. Tekorten zijn met gas op te vangen en overschotten zijn op te slaan door ze om te zetten in gas.” Bartholomeus wijst daarmee op Power to Gas. Het is technisch nog niet mogelijk om duurzame stroom grootschalig op te slaan, maar door de stroom om te zetten in gas is dit wel mogelijk. Dat gebeurt op twee manieren: de stroom omzetten in waterstof, voor gebruik in bijvoorbeeld brandstofcellen, of de stroom omzetten in synthetisch gas, wat is toe te voegen aan ons reguliere gasnetwerk. “Daarmee vergroent het aanbod en wordt het gasnetwerk een accu voor het stroomnetwerk”, aldus Bartholomeus. Dat we al beschikken over een uitgebreide gas-infrastructuur beperkt volgens hem de maatschappelijke kosten van netverzwaring van de elektrische infrastructuur.

Small scale LNG

Dat aardgas is te vergroenen met biogas – uit reststromen bio-afval bijvoorbeeld – geeft gas volgens Bartholomeus een extra goede toekomst. Zo worden in de vervoerssector CO2-reducties behaald door diesel-trucks en -schepen om te bouwen naar ‘smart scale LNG’, het slim gebruik van vloeibaar gas. “Dat begint langzaamaan volwassen te worden en brengt emissies en uitstoot van fijnstof drastisch naar beneden. In het buitenland wordt er met succes mee gewerkt en in ons land vinden de eerste testen plaats.” Hoewel wat verder op de horizon, ziet de directeur ook heil in het afvangen, transporteren en opslag van CO2. Opslag in een leeg gas- of  teruglopend olieveld bijvoorbeeld, waardoor die laatste door de druk eenvoudiger is te winnen. “Doordat de marktprijs van CO2 in Europa erg laag is, is de toepassing nog niet gebruikelijk en de techniek kan zich ook nog wat verder ontwikkelen, maar het zal zeker groeien.”

Energie-efficiëntie

Slim omgaan met energie zit niet alleen in de winning, maar ook in het gebruik. Een voorbeeld daarvan is het gebruik van smart grids. Apparaten die hierin worden opgenomen, werken volgens het smart response-principe en gebruiken energie zo efficiënt en voordelig mogelijk. Zo kan een vriezer niet tot -18 graden maar tot -25 graden koelen wanneer de energieprijs laag is, om zichzelf uit te schakelen en weer tot -18 op te warmen wanneer de prijs is gestegen. En een wasmachine kan op zijn beurt binnen bandbreedtes in tijd en prijs het meest voordelige moment voor zijn programma’s kiezen. In het Groningse Hoogkerk wordt dit sinds enige jaren in de praktijk getest in het zogeheten ‘Powermatching City’, dat 25 huishoudens beslaat. Maar het gaat evengoed om het praktische gebruik, zoals het laat in de nacht uitschakelen van snelwegverlichting of adaptieve verlichting op treinstations. “Dat heeft een grote impact”, stelt Bartholomeus. “In opkomende economieën is daar weinig aandacht voor, maar in ontwikkelde landen reduceren we emissies daar flink mee.”

Integratie

De energievraag zo veel mogelijk verkleinen en de vraag zoveel mogelijk duurzaam en gevarieerd mogelijk invullen, is volgens Bartholomeus goed voor de ‘security of supply’. “We moeten de plaatsen waar aanbieder en afnemer zitten ontkoppelen”, legt hij uit. “Dat betekent dat we het netwerk ook over de grens goed moeten ontsluiten. Je wilt niet afhankelijk zijn van politieke kwesties en kunnen switchen tussen verschillende aanbieders.” De techniek en organisatiemodellen die hiervoor nodig zijn, vragen vooral om brede samenwerking. De behoefte naar expertise stijgt. Bartholomeus prijst dan ook initiatieven om de energiesector collectief naar een hoger plan te tillen, zoals Energy Academy en Energy Valley. “Energie staat niet hoog op de agenda bij studenten, maar de interessante vraagstukken die er liggen werken wel als eyeopener. Het is uitdagend en innovatief werk. Daarom moeten we er samen op uit om de juiste mensen te vinden. Zowel in het onderwijs als in het bedrijfsleven. Dat pakt de sector goed op. Er komen veel nieuwe dingen van de grond.”