Om innovaties te stimuleren heeft de gemeenteraad eind vorig jaar het Innovatiefonds opgericht. In totaal is ruim €900.000 beschikbaar. Iedereen, ook particulieren en bedrijven van buiten Dordrecht, mag projectvoorstellen indienen. Een van de hoofdvoorwaarden is dat het project in Dordrecht wordt uitgevoerd.

“Wij willen een proeftuin zijn voor technologische innovatie”, legt wethouder Rik van der Linden uit. “Daar ligt naar ons idee de toekomst. Hoe kun je met nieuwe technologie of met slimmer gebruik van bestaande technologie, efficiënter inspelen op wat er in de stad gebeurt of nodig is.” Collega wethouder Rinette Reynvaan vult aan: "Wij stimuleren bewoners, ondernemers en kennispartners met ideeën te komen voor ons fonds."

Innovatiefonds

Tot nu toe ontving het Innovatiefonds zes aanvragen. Twee daarvan zijn zo interessant dat de bedenkers van deze projecten zijn uitgenodigd om hun ideeën toe te lichten.

''Rik van der Linden: De tijd dat je als gemeente alles zelf verzon en uitvoerde is echt voorbij”

“Het gaat om de ‘Aqitec’ en de ‘SenseFox’, vertelt Van der Linden. “De Aqitec is een baggerrobot waarmee de gemeente haar waterwegen beter en slimmer kan onderhouden.

De SenseFox is een vulgraadsensor die meet hoe vol een vuilnisbak is en deze informatie doorstuurt.”

Slimme technologie

Bijzonder aan beide plannen is de manier waarop slimme technologie wordt gebruikt om problemen op te lossen, dan wel werk dat moet worden gedaan efficiënter uit te voeren.

“De baggerrobot bijvoorbeeld is een soort intelligente stofzuiger die zelfstandig kan functioneren. De vulgraadsensor kan op bestaande prullenbakken worden toegepast. Dankzij de sensor is van tevoren bekend welke prullenbakken wel en welke nog niet hoeven te worden geleegd. Zo kan de vuilophaaldienst de route aanpassen op de bakken die vol zijn. Het zijn uitstekende voorbeelden van ‘smart’ werken.”

Live communiceren

Smart betekent ook dat de gemeente samenwerkt met haar bewoners en met lokale en regionale bedrijven en kennisinstellingen. “Neem bijvoorbeeld het oplossen van het parkeerprobleem.

Als je  gemeentelijke data over bezette en beschikbare parkeerplekken live deelt met commerciële partijen dan is het mogelijk om aan te geven waar nog plekken beschikbaar zijn. Daarmee bied je bezoekers en bewoners een betere service en je voorkomt dat mensen onverrichter zake in de wijk of de stad rondrijden op zoek naar een parkeerplaats.”

Smart water

Ook voordat het Innovatiefonds werd opgericht, werkte de gemeente actief samen met haar inwoners. Een voorbeeld is het project ‘Smart Water’. “Dordrecht ligt midden in het rivierengebied.

Rinette Reynvaan: “Als je informatie deelt, kun je veel sneller en gerichter werken”

Er is een sterke relatie met water”, legt Reynvaan uit. “In gebieden met houten paalfunderingen is de grondwaterspiegel vaak laag. Ook speelt de klimaatverandering een rol. Extreme regenbuien kunnen resulteren in wateroverlast omdat ons rioolstelsel het niet aankan.

Wij verzamelen handmatig, maar steeds vaker ook digitaal, allerlei gegevens op het gebied van water. Met deze data willen wij beter gaan sturen zodat wij, als bijvoorbeeld een extreme regenbui wordt voorspeld, van tevoren de rioolbuizen kunnen leegpompen om zo meer ruimte te hebben voor het regenwater.”

Bewonersinitiatief ondersteunen

Daarnaast worden de data gebruikt om in bepaalde gebieden de grondwaterstand te beïnvloeden. “In Dordrecht zijn veel huizen gebouwd op houten paalfunderingen. Als de grondwaterstand in droge perioden te laag staat, kunnen die palen droogvallen en dat leidt tot rotting.

Een groep bewoners heeft in hun tuinen zelf een infiltratiesysteem aangelegd waarmee hun woningen afgeschermd zijn van het omringende gebied. Zij meten het grondwaterpeil in het afgebakende gebied. Als het peil te laag is, nemen zij zelf maatregelen door precies hun deel water gedoseerd in te laten.

De gemeente heeft gezorgd voor aansluiting van de gemeentelijke infiltratievoorzieningen naar het particuliere terrein. Het is een prima voorbeeld van de manier waarop de gemeente een initiatief van bewoners ondersteunt.”

Kennis delen

Dordrecht werkt veel met onderwijsinstellingen zoals TU Delft, Hogeschool Rotterdam en het Da Vinci college, met de inwoners en het bedrijfsleven en met andere overheden.

''Theo Santegoets: Het is een dynamisch en nooit eindigend proces''

“Kennis wordt gedeeld en gezocht binnen en buiten de gemeentegrenzen en zelfs buiten de landsgrenzen”, vertelt smart city deskundige Theo Santegoets. “Er zijn immers onderwerpen die in vrijwel iedere gemeente en in ieder land spelen.” Rik van der Linden vult aan:

"Er zijn ook meer smart cities of gemeenten die smart city willen worden. Dan kun je leren van elkaars ervaringen of juist jouw goede ervaringen delen met anderen.” Andere onderwerpen, zoals bijvoorbeeld het grondwaterpeil, spelen vooral regionaal of zelfs lokaal.

“Je kunt niet simpelweg alles kopiëren wat een ander doet. Je moet echt kijken naar wat er speelt in jouw gemeente en regio. Het gaat immers om het toekomstbestendig maken van jouw stad.”

Faciliteren en verbinden

Dat betekent dat Dordrecht een gericht beleid ontwikkelt. “Het idee van smart city zijn, is niet iets van de laatste jaren”, stelt van der Linden “Daar is de gemeente al erg lang mee bezig.

Wij realiseren ons dat de rol van de overheid steeds meer verandert van een leidende naar een meer faciliterende en verbindende rol in de samenleving. Daarom hebben wij geïnvesteerd in de intensivering van de samenwerking met inwoners, bedrijven, scholen, hogescholen en universiteiten.

Wij geven nadrukkelijk meer ruimte aan innovaties, een bredere kennisdeling en een sterkere samenwerking met partners in de stad en de regio. En nu is er dan het Innovatiefonds waarmee wij heel actief nieuwe ontwikkelingen stimuleren. Dordrecht is een aantrekkelijke stad en regio en wij doen er alles aan om dit ook in de toekomst te blijven voor onze inwoners, onze ondernemers en onze bezoekers.”