Kees Jansen
Stadsfilosoof
foto:Mirande Phernambucq

Van ommuurde stad tot smart city

De stad gaat een nieuwe fase in, redeneert Kees Jansen. ‘De stedelijke ontwikkeling kwam op gang toen we een muur om de stad bouwden. De industriële revolutie bezorgde de stad haar economische functie. Op soortgelijke manier zal het stedelijk leven nu veranderen door internet-gedreven technologie.’Het nieuwe is volgens Jansen dat we bijvoorbeeld niet zelf op een knopje hoeven te drukken om het licht op groen te laten springen, maar dat sensoren ons in de gaten houden. ‘Straks gaat het licht automatisch aan, als ik ergens langs loop. Het duurt niet lang meer of drones bezorgen pakjes aan huis en een zelfrijdende auto haalt ons thuis op. Ideaal als je oud bent en zelf geen auto meer kunt besturen.

Dankzij domotica kunnen ouderen nu al langer thuis wonen. Straks kunnen ze met een rolstoel de trap op.’ ‘We leven nu al in een fantastische tijd’, zegt Jansen. ‘Technologische ontwikkelingen maken ons leven makkelijker en beter, zonder dat we daar veel voor hoeven te doen.

Doordat iedereen verbonden is met internet, reageert de stad met al die nieuwe ontwikkelingen steeds meer op ons gedrag. Ik noem het de onbewuste stad, de stad als lichaam waarbij heel veel functies vanzelf gaan. Net als ademhalen: je hoeft er niet meer over na te denken.’

''Technologische ontwikklingen maken ons leven makkelijker en beter, zonder dat we daar veel voor hoeven te doen''

De keerzijde is dat allerlei informatie over ons wordt verzameld zonder dat we er weet van hebben. Jansen noemt het voorbeeld van een Duitser die werd veroordeeld nadat hij was doorgereden na een ongeluk met een deelauto, die buiten zijn medeweten data over hem had verzameld. ‘Dat levert een ethisch-filosofisch vraagstuk op.’

Verder moet de overheid volgens Jansen opkomen voor mensen die niet kunnen of willen meedoen aan nieuwe ontwikkelingen. ‘Bij de OV-chipkaart zagen we al dat veel oude mensen daar niet mee overweg konden. Dat geldt ook voor de smartphone. Help ze daarbij en zorg voor alternatieven.’ Maar luister ook naar criticasters die niet voortdurend geprikkeld willen worden, zegt Jansen. ‘Bied hen wettelijke bescherming.’